LOGIN  Artyku³y o kapeli dudziarz Galeria [Photogallery] dudziarz Materia³y wideo dudziarz Plan koncertów dudziarz Kontakt English Deutsch Dutch
dudziarzNawigacja
Strona G³ówna
Artyku³y o kapeli
Galeria [Photogallery]
Materia³y wideo
Plan koncertów
Pliki do pobrania
Linki do ciekawych stron
Wa¿ne informacje
Historia kapeli "Kotkowiacy"
Obecny sk³ad kapeli
Stroje kapeli "Kotkowiacy"
Instrumenty kapeli
O Tomaszu Kotkowiaku
Kontakt z kapel±
Kontakt
Wyszukiwanie informacji
Szukaj
Informacje o stronie
dudziarzKapela Ko¼larska
Kapela ko¼larska jest to zespó³ muzyków, graj±cy w sk³adzie kozio³ i skrzypce do pocz±tków XX wieku, w latach przed I wojn± ¶wiatow± do³±czy³ do tego sk³adu klarnet Es, a w latach miêdzywojennych tr±bka B. W takim zestawieniu kapele graj± jeszcze w okresie powojennym i jak pokazuj± fakty wp³yw na to gdzie i komu gra³y kapele mia³y finanse. Zmieni³o siê to w okresie, kiedy mecenat nad kultur± przejê³o pañstwo.
dudziarzPlan koncertw
leftleft Padziernik 2018 rightright
N P W C P S
  1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31      

bullet - koncert (kliknij, aby obeje szczegy)
dudziarzLosowa fotografia
dudziarzGocie online
Aktualnie Goci Online: 3
dudziarzKozio³ (weselny i ¶lubny)
Definicja wg encyklopedii PWN:

KOZIO£ - muz. lud. instrument z grupy aerofonów stroikowych (kozio³ wielkopolski, kozio³ ¶lubny), odmiana dud, o wiêkszych rozmiarach, ni¿szym stroju i miechu ze skóry ko¼lêcia; w niektórych okolicach Polski zw. te¿ koz± (byæ mo¿e z powodu podobieñstwa nazw uto¿samiany mylnie z kobz±).

articles: koziol_weselny.jpg
Kozio³ weselny (bia³y)
Rys historyczny

Zasiêg geograficzny tego instrumentu jest niewielki. Koz³y grupuj± siê na obszarze miêdzy Trzcielem, D±brówk± Wielkopolsk±, Ma³ymi i Wielkimi Podmoklami, Nowym Kramskiem, Babimostem, Grójcem Wielkim, W±chabnem, Chobienicami, Chro¶nic± a Zb±szyniem. O istnieniu koz³a na tym terenie - jako instrumentu polskiego - ¶wiadcz± niemieckie rozprawy teoretyczne z XVI wieku. W tych¿e historycznych rozprawach czytamy o ko¼larzach, którym "za uchem d¼wiêcz± basy". Etnografowie odnotowuj±, ¿e ko¼larze grywali nawet na dworach duñskich.

W latach miêdzywojennych, kiedy Traktat Wersalski ustali³ zachodni± granicê pañstwow± kozio³ znalaz³ siê po jej obu stronach, lecz grajkowie nadal uprawiali ów rodzaj muzykowania. W okresie okupacji hitlerowcy ca³kowicie zakazali grania na ko¼le. Wówczas muzycy zmuszeni do zaniechania gry schowali swoje instrumenty jedni pod pod³og±, inni w stodo³ach (patrz artyku³ o Tomaszu Kotkowiaku), ¿eby z chwil± wyzwolenia ze zdwojon± si³± grywaæ stare polskie melodie. W czasach powojennych kapele ko¼larskie w dalszym ci±gu grywa³y na weselach i uroczysto¶ciach miejskich. Ko¼larze z regu³y byli graczami zawodowymi i czêsto twierdzili, ¿e "kozie³ i skrzypce to u nas jedna muzyka"; byli pewni, i¿ ta muzyka nie ma prawa nigdy zagin±æ. Okaza³o¶æ instrumentu powodowa³a, ¿e zarobki ko¼larza by³y wy¿sze ni¿ dudziarza (dochodzi³y przed II wojn± do 20 z³ dziennie). Wi±za³o siê to jednak z intensywn± prac± zarobkow±.

Z ko¼larzem z regu³y zabiera³ siê skrzypek, a nierzadko i ca³a kapela: kozio³, skrzypce, tr±bka i klarnet . Terenem wyjazdów by³o Pomorze, miejscowo¶ci nadmorskie. Obcym pokazywano koz³a jako co¶ nadzwyczajnego, natomiast na swoim terenie by³ instrumentem nieodzownym w codziennym i ¶wi±tecznym ¿yciu. Normalny zespó³ weselny stanowi± (patrz artyku³ o Kotkowiakach): kozio³, skrzypce i klarnet. Na zamo¿niejszych weselach u¿ywano jeszcze tr±bki, na biedniejszych za¶ tylko koz³a i skrzypiec. To ostatnie zestawienie jest najpierwotniejsze i tworzy charakterystyczne dla Wielkopolski brzmienie muzyczne. Brzmienie koz³a podobne jest do sza³amajowego rejestru klarnetu, ³±cznie ze zwyk³ymi skrzypcami fabrycznymi daje g³os o ciemnej barwie i niskiej pozycji legatowej, pe³ny nadzwyczajno¶ci, dostojeñstwa i powagi. To jest powód, dla którego ko¼larz z¿yty ze spokojnym i niskim d¼wiêkiem swego instrumentu, pogardliwie nazywa piskliwych dudziarzy "szczekaczami", traktuj±c oczywi¶cie kozio³ jako instrument nieporównanie doskonalszy od dudów. Niski d¼wiêk koz³a podobny jest do takiego samego zestawu koz³a ze skrzypcami na ³u¿ycach.
articles: koziol_slubny.jpg
Kozio³ ¶lubny (czarny)

Kozio³, tak jak i dudy, sk³ada siê z czterech zasadniczych czê¶ci: rêcznego mieszka mechanicznego, wora rezerwuarowego, jednej piszcza³ki melodycznej, jednej piszcza³ki bordunowej. Zasada wydobycia d¼wiêku jest identyczna jak przy dudach. Rêczny mieszek mechaniczny, przytwierdzony paskiem do prawego ramienia dudziarza, rozci±gany i ¶ci±gany ruchem ramienia jak harmonijka, t³oczy powietrze poprzez odpowiednie wentyle do wora elastycznego. Wór uciskany lew± rêk± gracza t³oczy z kolei zebrane w sobie powietrze do rur piszcza³kowych osadzonych w worze. Rury te maj± u swych wlotów stroik. D³u¿sza rura, zwisaj±ca przez lewe ramiê nie ma otworów palcowych; jest to piszcza³ka bordunowa, wydaj±ca sta³y, niezmienny w swej wysoko¶ci, bordunuj±cy d¼wiêk. Krótka piszcza³ka, maj±ca siedem otworów palcowych, to piszcza³ka melodyczna. Obs³uguj± j± obie d³onie graj±cego.

Koz³y dziel± siê na weselne, czyli bia³e oraz ¶lubne, czyli czarne. ¯eby je dzi¶ zobaczyæ i us³yszeæ ko¼larzy nale¿y - oprócz innych mo¿liwo¶ci - przybyæ jesieni± na coroczn± Biesiadê Ko¼larsk± jaka od 1973r. odbywa siê w Zb±szyniu. Jest to sztandarowa impreza Regionu Koz³a . Najprê¿niejszymi o¶rodkami kultury ludowej Regionu pozostaj± gminy: Zb±szyñ, gdzie w Pañstwowej Szkole Muzycznej istnieje od lat jedyna w kraju klasa gry na instrumentach ludowych i gdzie od lat przedwojennych tañczy i ¶piewa s³ynne "Wesele Przyprostyñskie" oraz Zb±szynek ze swoj± kapel± "Kotkowiacy" i Zespo³em Pie¶ni i Tañca im. Tomka Spycha³y w D±brówce WIkp. Od niedawna widaæ odrodzenie muzyki ko¼larskiej w gminie Babimost, tutaj lekcji miejscowej m³odzie¿y z obu Podmokli i Nowego Kramska udziela nauczyciel zb±szyñskiej PSM Henryk Skotarczyk. Podobnie dzieje siê w gminie Siedlec, gdzie w 2003r. reaktywowano po 66 latach Konkurs Muzyki Ludowej w Kopanicy.

Artyku³ zaczerpniêty z www.regionkozla.pl

Powrt